Geschiedenis

Michel Ballieu, La preuve par neuf… Quelques étapes de son histoire

Losanges 40 (2018), 13-20 De negenproef is door de beschikbaarheid van rekenmachines en computers (terecht) in onbruik geraakt. Dit artikel van Michel Ballieu (†2006), postuum gepubliceerd in Losanges, heeft niet als doel de negenproef in de lessen terug in te voeren. Maar los van het praktisch nut is het zowel wiskundig als historisch een boeiend

[ Lees meer ]

Uitdagende problemen: word je gelukkiger van transformeren?

Jacques Jansen, Uitdagende problemen: word je gelukkiger van transformeren? Euclides 93/3 (2017), 25-28 In dit artikel verslaat Jacques Jansen de slotlezing die Rainer Kaenders, professor aan de Universität Bonn, hield tijdens de WiskundeDialoog 2017 in Nijmegen. Hierin benaderde de Duitse professor de differentiaal- en integraalrekening niet vanuit de invalshoek van de limieten, maar wel via transformaties en symmetrieën. Voor mij was deze aanpak helemaal onbekend. Daarom licht ik een kort stukje uit dit artikel dat gaat over de berekening van de oppervlakte onder de grafiek van machtsfuncties. De klassieke manier om de oppervlakte onder de grafiek van de functie [latex]f(x)=x^2[/latex]…

[ Lees meer ]

Enquête over geschiedenis in de wiskundelessen

Deze zomer zakt onze redacteur Michel Roelens naar Oslo af om in een panel zitten rond geschiedenis van de wiskunde in de lessen (ESU8). Van alle panelleden wordt verwacht dat ze in eigen regio een enquête afnemen bij wiskundeleerkrachten. De enquête is heel kort, het zou zou super zijn mocht je hem invullen.

[ Lees meer ]

Wortels van de Wiskunde. Een historisch overzicht voor leraren en anderen.

William P. Berlinghoff, Fernando Q. Gouvêa, Wortels van de Wiskunde. Een historisch overzicht voor leraren en anderen. Epsilon Uitgaven, Amsterdam, 2016, 217 pp., 978 90 5041 156 1 Dit boek werd oorspronkelijk uitgegeven in de VS onder de titel “Math through the Ages: A Gentle History for Teachers and Others”. Desiree van den Bogaart en Jeanine Daems (waarvan je de laatste misschien nog kent als één van de Wiskundemeisjes) zorgden voor de vertaling naar het Nederlands. Zowel de Amerikaanse auteurs als de vertalers zijn wiskundigen die professioneel bezig zijn met de historische ontwikkelingen van wiskunde en het gebruik daarvan in…

[ Lees meer ]

Veeltermvergelijkingen van vroeger tot nu

We brengen leerlingen van de 21ste eeuw in contact met hoe Egyptenaren in de oudheid, Arabieren in de middeleeuwen en Italianen in de renaissance vergelijkingen oplosten. Egyptenaren losten eerstegraadsvergelijkingen op met een gok die ze aanpasten door te verdubbelen en te halveren. Ook de middeleeuwse ‘regula falsi’ start met één of twee gissingen, waarmee de oplossing berekend wordt. De recepten van Al-Khwarizmi om tweedegraadsvergelijkingen op te lossen, werden met ingenieuze meetkundige puzzels verklaard. De geschiedenis van de derde- en hogeregraadsvergelijkingen in de renaissance en erna vormt een ware thriller. Met deze mooie stukjes historische wiskunde hopen we dat de leerlingen ons vak meer als een boeiend menselijk avontuur dan als een afgewerkt product ervaren. Bovendien gaan ze de efficiëntie van de huidige wiskundige oplossingsmethodes beter appreciëren als ze geconfronteerd worden met de moeilijkheden van vroeger, toen men het zonder negatieve getallen en zonder onze handige algebraïsche schrijfwijze moest doen.

[ Lees meer ]

Kegelsneden made easy

Spinnenwebartikel: 'Kegelsneden made easy' uit Uitwiskeling jaargang 31, nummer 3. Geschreven door Paul Levrie en Rudi Penne.

[ Lees meer ]

De juiste ondersteuning

Bibwijzerbijdrage: 'De juiste ondersteuning' uit Uitwiskeling jaargang 31, nummer 2. Geschreven door Dolf van den Homberg en Leon van den Broek.

[ Lees meer ]

Het astrolabium

In dit nummer maak je aan de hand van een model bestaande uit verhard papier en transparant kennis met een tiende-eeuws astrolabium uit Bagdad. In de middeleeuwen was Bagdad een stad waar wiskunde en wetenschappen een hoge bloei kenden. Een astrolabium is een vlakke schijf die de sterrenhemel voorstelt en die je kunt draaien ten opzichte van de horizon van een waarnemer. Het bij dit nummer gevoegde model is berekend voor de breedtegraad van Vlaanderen. Om te begrijpen wat het astrolabium is en hoe je ermee kunt werken, is ruimtelijk inzicht vereist. Aan de hand van enkele concrete opdrachten leren de leerlingen het astrolabium gebruiken. De projectiemethode die gebruikt is om de sterrenhemel op het astrolabium af te beelden heet stereografische projectie. Een eigenschap van stereografische projectie is dat cirkels op de hemelsfeer afgebeeld worden als cirkels op het astrolabium.

[ Lees meer ]