Bibwijzer

Artikels uit tijdschriften en boeken die bruikbaar zijn in wiskundelessen worden in deze rubriek samengevat en besproken. Je kunt ook hier zelf een bijdrage leveren door een artikel of een boek dat ook andere lezers kan interesseren, te signaleren of zelf te bespreken.

Pariteit van permutaties

Burkhard Polster, https://www.youtube.com/watch?v=rUiulWItECQ Het verheugde me na een half jaar een nieuw Mathologer-filmpje op het kanaal van Burkhard Polster te vinden. De volledige naam van dit filmpje is Pariteit van permutaties, onmogelijke puzzels en de magische determinant. In een naschrift verklaart Burkhard zelf dat hij een minder vruchtbare wiskundeperiode doormaakte maar dit kan ik zelf

[ Lees meer ]

Kwadratuur van de cirkel.

Paul Levrie, Pythagoras 4 jaargang 65 Mocht je dit tweemaandelijkse vakblad nog niet kennen, hieronder een citaat van hun website. Pythagoras is een wiskundetijdschrift en stelt zich ten doel jongeren kennis te laten maken met de leuke en uitdagende kanten van wiskunde. Pythagoras richt zich tot leerlingen van vwo en havo en alle anderen die jong

[ Lees meer ]

Closer Look at the Birthday Paradox

Tom Crawford, Numberphile Tom Crawford Tom Crawford, een jonge wiskundige en populaire YouTuber, is zowel verbonden aan de universiteit van Oxford als aan die van Cambridge. Aan deze laatste universiteit behaalde hij in 2016 zijn PhD in toegepaste wiskunde met een onderzoek naar de weg die ons rivierwater (en dus ook de vervuiling) aflegt in zee. Tom Crawford is een sportieve en vooral kleurrijke persoonlijkheid, die afstand wil nemen van het cliché dat wiskundigen saai en duf zijn. Dit doet hij onder andere door zijn soms wat gedurfde kledingstijl en zijn rijk assortiment aan tattoos, waarvan een klein deeltje een wiskundige…

[ Lees meer ]

Pythagorea

Horis International Limited Een opgave in een beperkt rooster Soms heb je geen moeilijk concept nodig om een interessante app te maken. De app Pythagorea is daar geen uitzondering op. Deze app bevat enkele honderden meetkundige problemen over klassieke onderwerpen zoals (uiteraard) de stelling van Pythagoras, maar ook zwaartepunten, bissectrices, loodlijnen, ...  In tegenstelling tot wat je echter gewoon bent binnen meetkunde, kun je niets meten. Je kunt enkel constructies met liniaal uitvoeren in een (klein) raster dat door roosterlijnen in 36 kleine vierkantjes is verdeeld. Bij de start van een opgave kun je enkel de gegeven roosterpunten verbinden via…

[ Lees meer ]

Kansrekening in Vogelvlucht

Henk Tijms Epsilon Uitgaven, Amsterdam, 2024, 148 pp., ISBN 978 90 5041 205 6 Ik geef nu 30 jaar les en heel eerlijk: mijn lessen rond kansrekening en statistiek schuren toch nog altijd een klein beetje. Ik denk dat mijn leerlingen er niets van merken, maar ikzelf voel me minder thuis in dat topic en ik ben er nog steeds wat onzeker over. Ik was dus blij dat ik tijdens de vakantie de tijd vond om het laatste boek van Henk Tijms te lezen en ik hoopte vooraf dat het boek me meer intuïtie voor de theoretische concepten zou kunnen…

[ Lees meer ]

Terence Tao on the cosmic distance ladder

Grant Sanderson www.3blue1brown.com  Tao en Sanderson Grant Sanderson (°1997) is bekend van het YouTubekanaal 3blue1brown, met zijn prachtige computeranimaties en heldere uitleg over vaak wel moeilijke wiskunde. Terence Tao (°1975) is één van de grootste wiskundigen van deze tijd, en dit al sinds piepjonge leeftijd: hij haalde medailles op de internationale wiskundeolympiades toen hij 11, 12 en 13 jaar oud was en als 16-jarige had hij al een masterdiploma wiskunde op zak. Wat Tao typeert, is zijn vlotte samenwerking met wiskundigen over heel de wereld en uit allerlei wiskundige deeldisciplines (zie zijn blog terrytao.wordpress.com). Dit recent filmpje op 3blue1brown over…

[ Lees meer ]

Spelen met oneindigheid

Hans Zantema Uitgeverij Noordboek, Gorredijk, 2023, ISBN 978 94 6471 021 2 Wiskundige Hans Zantema, tot aan zijn emeritaat in 2022 hoofddocent in de informatica aan de Technische Universiteit Delft en hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen, neemt ons in dit boek uit 2023 mee op een speelse reis door de wiskundige oneindigheid. Hij laat

[ Lees meer ]

Forensische Statistiek.

Martine Jansen Epsilon Uitgaven, Amsterdam, 2025, ISBN 978 90 5041 211 7 Er zijn verschillende toepassingsgebieden in de wiskunde, die elk hun eigen denkwereld hebben, hun eigen jargon en hun eigen wiskundige formularium. Zo belichten we in dit nummer van Uitwiskeling de speltheorie. Maar er is bijvoorbeeld ook de actuariële wiskunde, de medische wiskunde en

[ Lees meer ]

Cosinusregel via determinanten

Inleiding Er bestaan veel bewijzen voor de cosinusregel. De meeste van die bewijzen starten met de constructie van een hoogtelijn in de driehoek en gebruiken vervolgens de stelling van Pythagoras in de bekomen rechthoekige driehoeken. Jaren geleden zag ik in het handboek Matrices en Stelsels van Delta een oefening die liet zien hoe de cosinusregel in een driehoek kan bekomen worden zonder de stelling van Pythagoras. De oefening maakte daarvoor gebruik van de regel van Cramer voor lineaire stelsels. Ik vond dit zo een mooie (en onverwachte) toepassing van die regel van Cramer dat dit een vaste vraag geworden is…

[ Lees meer ]

A 1.58-dimensional object

Numberphile Ben Sparks, één van de vaste waarden van het wiskundekanaal Numberphile op YouTube, maakte al tientallen video’s met zijn sparringpartner Brady, die zelf nooit in beeld komt maar buiten beeld de gepaste vragen stelt. Ben reageert altijd geamuseerd en vermakelijk op de interventies van Brady. De eerder nonchalante discussies tussen de twee collega’s maken

[ Lees meer ]