RedactioneelJullie leveren al jaren lang fantastisch werk. Chapeau dat jullie dit al zo lang doen.
- van 0 tot 40 jaar leservaring
- ongeveer evenveel mannen als vrouwen
- geven les in studierichtingen met 0 uur wiskunde tot 8u per week (met het merendeel 4-8u)
Die spreiding maakt het uitwisselen van ideeën net zo boeiend, maar ook moeilijk om artikelen te schrijven die in een grote diversiteit aan klassen relevant kunnen zijn. We blijken er volgens de antwoorden van deze enquête grotendeels in te slagen, mede dankzij de diversiteit aan lescontexten die ook in de redactie aanwezig is.
Uitwiskeling blijkt een heel functioneel magazine; meer dan 80 procent van jullie leest ons magazine om algemene inspiratie op te doen of concrete ideeën en lesmateriaal te vinden voor een aankomende les. Sommigen nemen het magazine ook ter hand als ontspanning, maar het lijkt toch voornamelijk om werkondersteunend lezen te gaan. Misschien kun je het tijdschrift zelfs een laagdrempelig professionaliseringsmiddel noemen…
En welke artikelen willen jullie dan precies lezen? Qua onderwerp raken we alleszins de bal, zeker als het over nieuwe onderwijsdoelen gaat. Veel leerkrachten gaven aan concrete artikels in hun lespraktijk geïntegreerd te hebben, zoals het citaat hieronder aangeeft.
Een hele tijd geleden vond ik het artikel over de volgorde van de bewerkingen ook heel nuttig. Daar werd mooi uitgelegd waarom de vermenigvulding in principe voorrang heeft op de optelling. Ik leg het nu ook zo uit aan de leerlingen.
We onthouden uit de antwoorden ook dat we niet mogen verdwalen in al te exotische onderwerpen, ver weg van de dagdagelijkse klaspraktijk of enkel toepasbaar als onderzoeksproject in een sterk wiskundige derde graad. We houden hier zelf alleszins rekening mee in onze planning van de verschillende nummers. We lanceren bovendien een warme oproep naar kandidaatauteurs om de klassiekere onderwerpen voor lagere graden te herbekijken en hierover een artikel in te zenden. Zeker leerkrachten uit de lagere graden of richtingen met minder uur wiskunde nodigen we uit, en voorzien we van stapsgewijze, technische ondersteuning om hun didactische ideeën verspreid te krijgen in een Uitwiskelingartikel.
We maakten daarom een online pagina op uitwiskeling.be/artikel-indienen die oplijst hoe je jouw artikel(idee) kunt indienen. Je kunt dus meehelpen om voor iedere graad en context inspirerende artikels te maken.
In de enquête gaven jullie aan te twijfelen over het schrijven van een artikel vanwege tijdsgebrek en zelftwijfel (“Heb ik wel iets boeiends te vertellen?”). Om jullie over de drempel te helpen, ondersteunen we je zowel op technisch als op inhoudelijk vlak. We stellen ons artikelsjabloon open en zetten je bijdrage zelf technologisch op punt. Verder verwelkomen we ook teksten die nog niet volledig afgewerkt zijn met meerdere constructieve feedbackrondes. Je kunt ons altijd contacteren, bijvoorbeeld over een nog-niet-uitgewerkt idee dat je hebt voor een artikel. Onthoud: Uitwiskeling is van leerkrachten, voor leerkrachten! We vormen één groot Vlaams netwerk van wiskundeleerkrachten en zijn er om elkaar te inspireren en te ondersteunen. En wie weet, misschien kun je naar aanleiding van een Uitwiskelingartikel een betaalde nascholing geven voor andere leerkrachten… Stuur ons dus zeker een mailtje met jouw artikel(idee) op via het adres inzendingen@uitwiskeling.be
Na onze warme oproep om mee te schrijven aan Uitwiskeling, zodat we voor iedere graad en context boeiend materiaal kunnen aanbieden, keren we nu terug naar welke artikels jullie graag lezen en hoe wij die vraag kunnen vervullen. Los van het onderwerp vinden jullie de artikels alleszins van goeie lengte, met soms voorkeur om dieper te gaan met een lang Loep-artikel. Er was nog een aspect waar unanimiteit over heerste: bijgevoegd lesmateriaal is een grote plus! Het zorgt dat de lezende leerkracht onmiddellijk aan de slag kan met een activiteit. Deze voorkeur wordt nog duidelijker bij volgende afbeelding.
Figuur 1 De percentages van hoeveel leerkrachten een (deel van een) eigen cursus ontwikkelen
Ongeveer 75% van de respondenten gebruikt een vorm van zelfgemaakte cursus! Dat hoeft geen volledig handboek te zijn, maar kan bijvoorbeeld ook een collectie van werkteksten zijn voor een specifiek hoofdstuk. Meestal gaat het over een leerkracht die er zelf aan werkt, of met enkele collega’s af en toe iets bijbouwt. En als je dat getal hoort, is het vanzelfsprekend dat er vraag is naar bijgevoegd lesmateriaal: zo kan het onmiddellijk in de eigen cursus opgenomen worden.
Zo’n zelfgemaakte cursus is zeker niet uniek binnen het Uitwiskelinglezerspubliek, maar een trend die we ook in de bredere onderwijswereld zien. In februari 2024 citeerde De Morgen: “Als we samenwerken, kunnen we veel beter én goedkoper materiaal maken dan op de markt is”, en ook al in april 2023 verscheen in Knack een artikel met een citaat van een leerkracht: ”Het is toch altijd fijner om zelf een cursus te kunnen maken.”
Ook in Nederland zien we dezelfde beweging: meer dan de helft van de leerkrachten maakt lesmateriaal grotendeels zelf, mede dankzij de beschikbaarheid van artificiële intelligentie en soms als tegenreactie op de kwaliteit van beschikbare handboeken van de uitgeverijen.
Het doet de vraag rijzen hoe Uitwiskeling zich wil profileren in het landschap van lesmateriaalproductie. Willen we ons richten naar korte inspiraties, waar de lezer zelf nog materiaal voor moet maken? Of eerder naar volledig afgewerkte lesactiviteiten, in plaats van de achterliggende didactische insteek? Of toch eerder beide? Als vrijwilligersorganisatie hebben we niet de mankracht noch het budget van een commerciële uitgever om volledige kant-en-klare methodes te ontwikkelen. Om een didactische insteek te verduidelijken is een concrete voorbeeldoefening wellicht voldoende duidelijk. Met onze artikels hopen we jullie te inspireren en zelfstandig te laten nadenken over wiskundedidactiek; volledig afgewerkt lesmateriaal lijkt voor dat doel eerder nefast dan ondersteunend. We houden het daarom ergens tussenin: geen volledige cursus, maar boeiende artikels met voorbeeldlesmateriaal!
In de enquête kwam nog een ander aspect naar boven over het bijgevoegde lesmateriaal: de aanpasbaarheid en herbruikbaarheid. Onze mooi geformateerde artikels bevatten vaak voorbeeldlesactiviteiten, maar om die daadwerkelijk te gebruiken, moet je eerst tijd maken om de oefening over te typen. Het idee om aanpasbaar lesmateriaal toe te voegen kreeg dan ook de hoogste score van alle voorgestelde ideeën in de enquête met 3,6 op 4 (en de laagste standaardafwijking)! We nemen ons daarom voor, en vragen het expliciet aan auteurs, om indien mogelijk voorbeeldbestanden in Word of LaTeX toe te voegen aan het artikel. Zo vind je in dit nummer bij de loep over vectorruimten verschillende bronnen met onmiddellijk bruikbaar lesmateriaal: zowel volledige cursussen als individuele oefeningen in Ximera, die je onmiddellijk in je online browser kunt aanpassen! Laat ons weten wat je ervan vindt en geef een seintje als je zelfgemaakt materiaal wilt delen!
We sluiten dit redactioneel af met een positief gevoel en willen jullie nogmaals bedanken voor jullie antwoorden op de enquête. Het gaf ons nuttige inzichten en leverde ook enkele aandachtspunten op waar we rekening mee zullen houden. We kijken er alleszins naar uit om van je te horen en je te ondersteunen bij het schrijven.
Bronnen
- Fasel, Z. (2024). Meer dan de helft van docenten maakt lesmateriaal grotendeels zelf: ‘Er bestaat zoiets als ChatGPT’. AD.nl.
- Gordts, P. (2024). Gemeenschapsonderwijs start zelf met handboeken: ‘Door samen te werken kunnen wij beter én goedkoper materiaal maken’. De Morgen.
- Peppels, J., & Pauwels, P. (2024). Waarom docenten steeds vaker voor de klas staan met zelfgemaakt lesmateriaal. EenVandaag.
- Peuteman, A. (2023). De Leraarskamer van Knack: ‘De meeste schoolboeken zijn voor het katholiek onderwijs gemaakt’. Knack.
Actualiteit